Darjeelingforyou.com March 30, 2021

 

शब्द (Word)



शब्द भनेको के हो ?


एकभेन्दा बढ्ता वर्ण वा अक्षरको समूहलाई शब्द अथवा पद भनिन्छ । जस्तै घर, पृथ्वी इत्यादि।



नेपालीमा दुई प्रकारका शब्द छन्

 (१) सार्थक शब्द - अर्थ लाग्ने शब्दलाई सार्थक शब्द भनिन्छ|
जस्तै- पुस्तक, सिंह, हिमाल आदि|
(२) निरर्थक शब्द- अर्थ नलाम्ने शब्दलाई निरर्थक शब्द भनिन्छ ।
जस्तै - कपाल-सपाल, समुद्र-लमुद्र आदि 
यहाँ 'सपाल' र 'लमुद्र' निरर्थक शब्द हो|

व्याकरणमा सार्थक शब्दको मात्र वर्णन हुन्छन्


विकार भनेको के हो ?

शब्दका रूपमा परिवर्तन हुन्छ, यो परिवर्तनलाई विकार भनिन्छ । जस्तै -केटो जान्छ। केटी जान्छे। केटाहरू जान्छन् । केटीहरू जान्छन्। केटो गयो । केटी गई । माथिका वाक्यमध्ये पहिलो वाक्यमा 'केटो र जान्छ' यी दुइ शब्दहरू छन्।
अरू वाक्यमा यी दुइ शब्द हेरफर भएर प्रयोग भएका छन् अर्थात् यिनका रूपमा विकार
आएको छ।


विकारअनुसार शब्दका भेद

विकारअनुसार शब्दका दुइ भेद हुन्छन्

(१) विकारी शब्द - जुन शब्दको रूपमा विकार आउँछ, त्यसलाई विकारी विकारी
शब्द भनिन्छ। 


विकारी शब्द चार प्रकारका छन् - (क) संज्ञा (ख) सर्वनाम (ग) विशेषण

(घ) क्रिया।

अविकारी शब्द- जुन शब्दको रूपमा विकार आउँदैन, त्यसलाई अविकारी शब्द भनिन्छ र अव्यय अविकारी शब्द हुन |

अव्यय -कुनै पनि अवस्थामा जुन शब्दको रूप परिवर्तन हुँदैन, त्यसलाई अव्यय भनिन्छ | जस्तै- अनि, पनि, अघि, पछि, माथि, तल आदि।

________
वाक्य र वाक्यांश
(Sentence and Clause)

वाक्य भनेको के हो ?
पूरा अर्थ लाग्ने शब्दको समूहलाई वाक्य भनिन्छ। जस्तै- जान्छ। आमा-बाबुको आज्ञा मान्नुपर्छ। माया कलकत्ता गयो ।
वाक्यांश भनेको के हो ?
पूरा अर्थ नलाम्ने शब्दको समूहलाई वाक्यांश भनिन्छ । जस्तै

लागेर । गुरुजीले भनेको। घोड़ा बाँध्ने ठाउँ।







धन्यवाद नेपाली भाषा सिक्नका लागि |





Post a Comment

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.